وبلاگ

بازار سرمایه چیست؟ +4 دسته از معامله‌گران بازار سرمایه

محسنی تبار.بازار سرمایه

یکی از مفاهیم رایج سرمایه گذاری، مفهوم بازار سرمایه است. اولین بار که واژه سرمایه گذاری و بازار سرمایه توجه من را به شدت به خود جلب کرد؛ در فرودگاه شیراز بعد از یک روز سخت کاری بود. سال 89 در ماه رقم تقریبی 10 میلیون تومان درآمد داشتم. جمله پشت جلد کتاب:

در این کتاب اثبات میکنیم که برای ثروتمند شدن، لازم نیست که درآمد ماهانه بالایی داشته باشیم

رابرت کیوساکی،پدر پولدار و پدر فقیر

کتاب را خریدم و با تمام خستگی کار روزانه و خستگی مزمنی که حاصل چند ماه کاری بدون حتی 1 روز استراحت بود، شروع به خواندن کردم. وقتی به آخرین صفحه کتاب رسیدم، مسافران عزیز کمربندهای خود را ببنید. به زودی در فرودگاه مهرآباد تهران به زمین خواهیم نشست. هواپیمایی ماهان مسافرت خوبی را برای شما آرزومند است.

تا حالا فکر کردین سرمایه گذاری یعنی چی؟ یکی از تعاریف زیبایی که در دنیا برای واژه سرمایه گذاری کرده اند: سرمایه گذاری چشم پوشی از خرید و برطرف کردن نیاز های امروز، به منظور استفاده بهتر و بیشتر  در آینده.

بازار بورس، باز ار سرمایه چست و سایت آن کدام است
بازار سرمایه

در ابتدا بازار های سرمایه (مالی)را می‌شناسیم:

  •  بازار پول
  • بازار بورس 
  • بازار طلا 
  • مسکن
  •  بورس کالا
  •  بورس اوراق بهادار

برای مطالعه مقاله بازار های مالی در ایران کلیک کنید

در این مقاله به سه سوال اساسی زیر پاسخ خواهیم داد:

  • بازار سرمایه یا بازار مالی چیست؟
  • بازار پول چیست؟
  • وظایف و کارکردهای آن کدام است؟
  • نقاط ضعف و قوت بازار سرمایه کشور چیست؟
  • چگونه می‌توان وارد بازار سرمایه شد؟

بازار سرمایه چیست؟

بازار سرمایه بطور کلی بازار ساز و کاری است که به کمک آن مردم به خرید و فروش کالا و خدمات می پردازند. بازارها نیازمند بازیگران و زمان کار مشخص هستند. خریداران در بازار دارای قدرت انتخاب مناسب هستند و می توانند از بین کالاها و خدمات، بهترین آنها را انتخاب نمایند. فروشندگان نیز به خریداران بسیاری دسترسی دارند و از این رو هزینه های ارتباطی کمتری می پردازند.

بازار سرمایه (بازار مالی) نیز مشابه هر بازار دیگری است، اما مهمترین کالای این بازار، سرمایه است. بازار سرمایه بخشی از بازارهای مالی است. بازار سرمایه در مقابل بازار پول، جایگاه تامین بلندمدت سرمایه شرکت هاست. بازار سرمایه(بازار مالی)  زیربنای فعالیت های تجاری، صنعتی، دولتی و خصوصی است. بازار سرمایه واسطه ای برای تخصیص وجوه بلندمدت به منظور تشکیل دارایی های سرمایه ای است. وجوه این بازار از سرمایه گذاران انفرادی، شرکت های سرمایه گذاری، صندوق ها، بانک‌ها و دیگر دارندگان وجوه بدست می آید. وجوه مذکور جهت تامین مالی طرح های کسب و کار و توسعه ای شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار مورد استفاده قرار می گیرد. به عبارت دیگر، بازار سرمایه، وجوه را از بخش های دارای مازاد جمع آوری می کند و آن را به سمت کسانی که نیازمند تامین مالی هستند، هدایت می کند. کارایی بازار سرمایه، حاصل عملکرد بازیگران و نیروهای رقیب در آن است. در کشورهای پیشرفته، بازار سرمایه و بخصوص بورس اوراق بهادار مهمترین جایگاه تامین سرمایه واحدهای تجاری و صنعتی است . در حالیکه در کشورهای کمتر توسعه یافته همچون ایران، متاسفانه تمرکز تامین مالی بر سیستم و شبکه بانکی است.

آشنایی با 7 مدرک پذیرش بازار سرمایه و نحوه اخذ آن + فرصت های شغلی

بازار پول چیست؟

شاید در صورت‌های مالی و حسابداری، اسناد دریافتنی کوتاه مدت را دیده باشید. این اسناد که شامل چک، برات، حواله، وام (شبه نقد)با وثیقه هستند به همراه پول نقد و سایر مواردی که قدرت نقد شوندگی بالا در هر جایی مورد تبادل قرار بگیرند، به آن بازار پول گویند.

آیا بازار سرمایه و بازار پول با هم فرق دارند؟

بر خلاف افکار عمومی، بازار سرمایه و بازار پول با هم یکسان نیستند. بازار پول شامل نقد و شبه نقد است ولی بازار سرمایه مبادلاتی با سر رسید‌های بالای یک سال هستند.

رمز ارزها و ارز دیجیتال در بازار سرمایه
بازار مالی و سرمایه

بورس طلا یا بازار طلا چیست؟

از سال 89 تا 99 قیمت سکه طلا بیش از 10 برابر شده است؛ همان قدر که این رشد جذابیت دارد، نگهداری سکه فیزیکی نیز از ریسک بالایی برخوردار است. برای این که بتوانید بدون ریسک به خرید و فروش سکه بپردازید، کافیست با کد بورسی و از طریق کارگزاری ها، اقدام به خرید سهم طلا بکنید.


اگر با مفاهیمی مانند، صورت سود و زیان، ترازنامه، ریسک، بازده و هر اصطلاح مالی دیگر آشنایی ندارید، کلیک کنید


روانشناسی بازار سرمایه

بازار سرمایه ایران به دلیل افزایش سهم عوامل محیطی و فزونی یافتن ریسک سیستماتیک نسبت به ریسک غیر سیستماتیک، به مراتب پیچیده تر از گذشته شده است. در یکسال اخیر شاهد بیشترین نوسانات در تاریخ بورس بودیم. شاخص تا دومیلیون و دویست بالار رفته و سپس در نزولی ترسناک به زیر یک میلیون و 100 واحد رسید. قسمت عمده این اتفاق به گردن دولت و تشویق مردم بدون سواد مالی برای حضور در بورس بود. روانشناسی بازار سرمایه کمک می‌کند تا بفهمیم اقبال عمومی به کدام سمت پیش می‌رود و از آن استفاده کنیم.

ریسک‌های بازار سرمایه

در بازار های مالی تمام دنیا ریسک وجود دارد. ریسک را به دو نوع زیر تقسیم میکنند:

  • ریسک سیستماتیک
  • ریسک غیر سیستماتیک

ریسک سیستماتیک چیست؟

ریسکی که به محیط (دولت، جامعه، سیاست و…) وابسته است را ریسک سیستماتیک گویند. معمولا ما قدرت کنترل این ریسک را نداریم. به طور مثال انتخابات آمریکا، انتخاب شدن جو بایدن یا ترامپ ریسک سیستماتیک خارجی بود. با انتخاب شدن ترامپ احتمال صعود بسیاری از سهم ها وجود داشت.

ریسک غیر سیستماتیک چیست؟

این ریسک بیشتر به معامله گر مربوط است. ریسک هایی که در خرید و فروش ها و… ریسک غیر سیستماتیک است.

ریسک در بازار سرمایه ایران

بازار سرمایه ایران به دلیل افزایش سهم عوامل محیطی و فزونی یافتن ریسک سیستماتیک نسبت به ریسک غیر سیستماتیک، به مراتب پیچیده تر از گذشته شده است. تغییرات رو به تزاید نرخ فلزات کانی و افزایش بهای جهانی نفت، منجر به رشد جهشی شرکت های تولیدکننده مواد اولیه در نیمه اول سال جاری شد.

تهدیدهای منطقه ای، اعتصابات کارگری و تقاضای روزافزون برخی کشورها برای مواد اولیه جهت تداوم رشد اقتصادی و سایر عوامل منجر به افزایش بهای بسیاری از مواد کانی و غیرکانی در بازارهای بین المللی شد. بنابراین با توجه به روابط پیچیده در دنیای معاصر برنامه ریزی استراتژیک متناسب با این شرایط بسیار دشوار و غیرعملی است؛ زیرا برنامه ریزی استراتژیک فرآیندی است که در آن به محیطی قابل پیش بینی و به روابط خطی نیاز دارد.

گری هامل استراتژیست برجسته معتقد است برنامه ریزی یک فرآیند است و فرآیندها نمی توانند استراتژی تولید کنند. بنابراین استراتژی یک برنامه نیست بلکه رویکردی است که براساس آن، فرصت های بالقوه مورد شناسایی قرار می گیرد؛ در واقع تشخیص فرصت ها، جوهره اصلی استراتژی محسوب می شود. توانایی درک محیط و تشخیص پارادایم الگوی ذهنی جدید، از اصول اساسی تفکر استراتژی جدید به شمار می رود. ناتوانی در تشخیص فضای جدید باعث می شود سرمایه گذاری ها به درستی صورت نپذیرد و فرصت های در حال شکل گیری مورد شناسایی قرار نگیرند.

بازار سرمایه و سرمایه گذاری در بورس
بازار سرمایه و بازار مالی

استراتژی چرخشی پرتفوی سبد سهام

به طور کلی سرمایه گذاری در بازار سرمایه از طریق تجزیه و تحلیل و مدیریت پرتفوی سبد مالی انجام می شود. روند سرمایه گذاری با مدیریت صحیح پرتفوی تداوم می یابد. به همین جهت تبیین استراتژی چرخشی سهام در پرتفوی از ضرورت های سرمایه گذاری در بازار سرمایه است. سرمایه گذارانی که نسبت به حرکت چرخشی سهام در پرتفوی خود کم توجه بوده و یا اعتقادی به آن ندارند و دارایی های مالی خود را با باور تکرار روزهای خوش نگهداری می کنند، ممکن است لطمه مالی را در درازمدت متقبل شوند.
بنابراین ورود و خروج به موقع در بازار سرمایه و ایجاد تعادل بین ریسک هزینه و ریسک از دست دادن فرصت ها اهمیت زیادی در فرآیند سرمایه گذاری در بازار سهام دارد. از این رو سرمایه گذاران باید به طور مرتب نسبت به ترکیب سبد سهام خود از صنایع مختلف توجه کنند و مزیت ها و معایب آن را بررسی کنند. اثبات می‌شود که با پرتفوی 16 سهمی ریسک در شرایط عادی به صفر میل می‌کند.

برای ورود به سامانه (سایت) بازار سرمایه ایران، اینجا کلیک کنید

ورود به بازار سرمایه شرکتهای پیشرو، های‌تک

اگر در سبد مالی خود سهام شرکت های فعال در صنایع پیشرو و های‎‌تک، وجود دارد، آن را با ارزش ترین دارایی مالی خود بدانید و سعی کنید حداکثر بازده را از آن به دست آورید. اگر 3 سال پیش ارز دیجیتال خریداری می کردید و امروز در سبد دارایی شما بیت کوین و یا سایر ارزهای دیجیتال وجود داشت، خیلی خیلی بیشتر از تورم 10 ساله در ایران سود می‌کردید.

در غیر این صورت از بازار عقب افتاده اید و باید حرکت را از نقطه دیگر و با تٲخیر آغاز کنید. تاخیر در ورود، ریسک سرمایه گذاری جدید را افزایش می دهد و یا احتمالا بازدهی کمتری نصیب پرتفوی می شود. کسب سود در گرو خرید و فروش مناسب و به موقع است. دقت در این مرحله حائز اهمیت است، بنابراین روند حرکتی قیمت سهام، حجم معاملات مربروانی بازار قرار نگیرید. در چنین شرایطی می توان خرید را پلکانی انجام داد تا بخشی از ریسک کاهش یابد. یا از خرید با تاخیر زمانی بسیار منصرف شوید.

رفتار سرمایه گذار هوشمند و حرفه ای در بازار های مالی و سرمایه

یک سرمایه گذار موفق و هوشیار همیشه به دنبال اصلاح سبد مالی(پرتفوی) خود است. به طور کلی نحوه تصمیم گیری در بازار سرمایه، متاثر از دو رویکرد پیش نگر یا پس نگر است. رویکرد پیش نگر بر مبنای پیش بینی فرصت های نهفته در بازار شکل می گیرد و ریسک و نیز بازده بالاتری به همراه دارد. در حالی که رویکرد پس نگر به مراتب محافظه کارانه تر و کم ریسک تر بوده و پس از ظهور فرصت ها به ایجاد قابلیت های لازم جهت کسب بازدهی می پردازد و بالطبع میزان کسب بازدهی آن هم کمتر است. مجموع باورها، اعتقادات، خصوصیات شخصیتی ازجمله میزان ریسک پذیری سرمایه گذاران، به انتخاب یکی از آن دو رویکرد منجر می شود. برای به دست آوردن سود بیشتر باید بهای آن که همان ریسک بیشتر است را پرداخت کنید.

روانشناسی سرمایه گذاران در بازار سرمایه

بازار سرمایه، نمونه ای از جوامع انسانی محسوب می شود، بنابراین می توان برخی از مراحل معاملات خرید و فروش احساسی، تاثیر جو روانی بازار و پیروی محض از شایعات بازار را با مراحل تبدیل یک پدیده جدید به هنجار و پذیرش و پیروی عامه از آن در جامعه، به عنوان بخشی از رفتار انسانی مورد مقایسه و مطالعه قرار داد. راجرز جامعه شناس آمریکایی در تحقیقات خود اعضای جامعه را در زمینه پذیرش تدریجی یک پدیده، به پنج دسته، نوآورها inovators، زود پذیرها early adopters، اکثریت زود early majority، اکثریت دیرlate majority و دیر پذیرها یا عقب مانده ها laggards تقسیم می کند. در این تقسیم بندی بیشترین تعداد شامل افراد اکثریت زود است. در واقع بعد از شروع حرکت هنجاری ابتدا، زود پذیرها و سپس اکثریت زود، «استراتژی اطمینان» را در پیش می گیرند و برای عقب نماندن از پدیده ای که می رود به زودی هنجار شود، پیروی می کنند.

نقش سفته بازان در بازار سرمایه(4 دسته از معامله گران)

در این الگو موتور حرکت زود پذیرها هستند. با نگاهی عمیق به بازار سرمایه و نحوه تصمیم گیری سرمایه گذاران در هنگام معامله می توان این الگو را مشاهده کرد. سفته بازان در بازار سرمایه نقش زود پذیر ها را بازی می کنند، در واقع موتور حرکت در بازار سرمایه آنان هستند. سفته بازان پس از شناسایی صنایع پیشرو و یا بعضا با سفته بازی در سهام، فعالیت خود را عملیاتی می نمایند و به دنبال آنان اکثریت زود اقدام به معامله سهام می کنند. با گذشت تدریجی زمان و با تاخیر در چند نقطه در دامنه تغییرات حجم مبنا، اکثریت دیر و سپس با تاخیر بعدی دیر پذیرها یا عقب مانده ها وارد معاملات می شوند. عموما ورود دیر پذیرها و عقب مانده ها در بازار سرمایه هنگامی صورت می گیرد که نوآورها و زود پذیرها در حال خروج از بازار هستند و با کسب بازده مورد انتظار، ریسک را به تازه واردان منتقل می کنند. در این شرایط نسبت قیمت به درآمد p/e سهام به مرور افزایش یافته و ریسک خرید و نگهداری سهام افزایش می یابد.

یک مثال واقعی از سفته بازی در صنعت سیمان

به طور مثال می توان به وضعیت سهام شرکت های سیمانی در چند سال گذشته اشاره کرد. بنابراین به نظر می رسد شخصیت سرمایه گذاران با انتخاب رویکرد و زمان ورود آنان در معاملات سهام رابطه مثبت داشته باشد. بدین ترتیب سرمایه گذاران می توانند با درک مناسبی از شرایط جدید نسبت به افزایش قابلیت های خود بیفزایند و تصمیمات خود را مورد ارزیابی قرار دهند. به طور کلی اتخاذ استراتژی سرمایه گذاری در بازار سهام، با اهداف سه گانه کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت و میزان سهم هر یک از آنان در سبد سرمایه گذاری تبیین می شود و با شخصیت روانی سرمایه گذاران مرتبط است.

در یک الگوی تحلیلی، شخصیت سرمایه گذاران و رفتار آنان در بازار سرمایه را می توان با الگوی راجرز در زمینه دسته بندی افراد در مواجهه با تغییر ارزش ها مطابقت داد:

  • نوآورها: نوآورها صنایع پیشرو را مورد شناسایی قرار می دهند. این سرمایه گذاران، عموما سرمایه خود را به دو قسمت کوتاه مدت و میان مدت تقسیم می کنند و برای آنان سرمایه گذاری بلند مدت جاذبه ای ندارد. سبد مالی آنان از ریسک و نیز بازدهی بالایی برخوردار است.
  • زود پذیرها: این افراد هنگامی که پارادایم جاری در بازار سرمایه تغییر می کند و فرصت جدیدی برای بهره برداری به وجود می آید، فعالانه بخش قابل توجهی از استراتژی را بر محوریت نوآورها استوار می سازند. در نتیجه چیدمان سبد مالی آنان از ریسک و نیز بازدهی نسبتا بالایی برخوردار است.
  • اکثریت زود: این دسته از سرمایه گذاران فرصت های جدید را شناسایی کرده و آن را در قواعد پارادایم جاری می پذیرند و میزان سرمایه گذاری میان مدت بیشترین درصد را در سبد مالی آنان تشکیل می دهد. سبد مالی آنان از بازدهی و نیز ریسک متوسطی برخوردار است.
  • اکثریت دیر: این افراد حداقل درصد سرمایه را به سرمایه گذاری کوتاه مدت تخصیص می دهند، استراتژی آنان فاقد برتری است و منجر به تحول اساسی در بازده مورد انتظار نمی شود و سبد مالی آنان با حداقل ریسک و نیز بازدهی همراه است.
  • دیر پذیرها و عقب مانده ها: این افراد استراتژی سبد سهام خود را براساس جو روانی بازار و با تاخیر زمانی تشکیل می دهند. بنابراین سبد مالی آنان با بازدهی کم و ریسک بسیار تشکیل می شود.

این طبقه بندی به ما کمک می کند تا درک روشنی از سرمایه گذاری خود داشته باشیم و چنانچه انتظارات خود را از حضور در این بازار، تحقق نیافته می بینیم تغییرات لازم را برای دستیابی به نتایج مورد انتظار در رفتار سرمایه گذاری خود بدهیم. بنابراین تعیین میزان هر یک از اهداف سه گانه سرمایه گذاری همیشه تابعی از ریسک و بازده است. با توجه به اهمیت ریسک پذیری در بازار سرمایه، بدیهی است که میزان موفقیت سرمایه گذاران علاوه بر دانش و اطلاعات عمیق نسبت به بازار، تا حدود زیادی بستگی به خصوصیات شخصیتی سرمایه گذاران دارد.

اخلال در بازار سرمایه

بحث قیمت گذاری سیمان از آغاز سال جدید دوباره مطرح شد و رونق موقتی را به این گروه در بازار بورس بازگرداند، اما مطابق معمول پس از توافقات اولیه برای افزایش نرخ سیمان به ناگاه بر مسئولان آشکار شد که این امر به دلایلی فعلاً مقدور نیست و ماجرا هنوز ادامه دارد.

در دو سال گذشته میزان فعالیت سهامداران و گردش مالی و در یک کلام سودآوری سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار کاهش جدی و چشم گیری یافته است. اثرات این موضوع فرار سرمایه ها از فعالیت های تولیدی به سمت دلال بازی و خرید و حبس کالاهای سرمایه یی به مانند طلا و مسکن و زمین است که مستقیماً شاخص تورم را افزایش می دهد. آنچه منظور نظر از تحریر این مطلب است نه اثرات فرار سرمایه از بازار بورس اوراق بهادار که عوامل اصلی ایجادکننده آن است.

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان مهمترین عامل کاهش رونق در بورس اوراق بهادار افزایش تنش سیاسی به ویژه در روابط بین المللی و منطقه است. این موضوع اگر چه تا حدود زیادی منطبق بر واقعیت به نظر می رسد اما باعث کتمان بخش بسیار مهمتری از عوامل مخرب فضای کلی بازار بورس اوراق، یعنی تصمیمات ناگهانی و غیرکارشناسی دولت نمی شود. به عنوان مثال از آغاز سال ۸۶ تاکنون و در مدت زمانی حدود یک ماه، عملکرد دولت باعث فروپاشی چندین گروه بسیار پر اهمیت بازار شده است که به طور خلاصه به آن اشاره خواهد شد.

تصمیمات دولت که بر بورس ضربه زد

گروه پتروشیمی

در ابتدای سال خبر آزادسازی نرخ محصولات پتروشیمی که به احتمال بسیار زیاد همراه با برداشتن سوبسید انرژی متعلقه به این شرکت ها خواهد بود ضربه شدیدی را به وضعیت به نسبت با ثبات شرکت های پتروشیمی حاضر در بورس وارد کرد.

این تصمیم گیری همچنان می تواند در میان مدت عملکرد شرکت های پایین دستی به مانند کربن، دوده های صنعتی، تولید کنندگان روغن های صنعتی و خودرو را نیز به شدت مورد تاثیر قرار دهد. بعد از انتشار خبر این تصمیم بلافاصله شرکت های معظم پتروشیمی خارک، پتروشیمی اراک و پتروشیمی آبادان به صف فروش فرو رفتند و شرایط نامساعد آنان هنوز نیز ادامه دارد. شرکت های پتروشیمی به ویژه شرکت پتروشیمی خارک به دلیل عظمت آن تعداد بسیار گسترده یی سهامدار دارند که همگی آنان از شرایط پیش آمده متضرر شده اند.

گروه سیمان

گروه تولیدکنندگان سیمان یکی دیگر از گروههای اصلی حاضر در بازار بورس اوراق بهادار است. عدم اخذ تصمیمی نهایی و منطقی درباره نحوه قیمت گذاری سیمان و قیمت نهایی آن سبب شده است سهامداران گروه شرکت های سیمانی در دوره های متناوب بتوانند کمی سود کنند.

اما مطابق معمول پس از توافقات اولیه برای افزایش نرخ سیمان به ناگاه بر مسوولان آشکار شد که این امر به دلایلی فعلاً مقدور نیست و ماجرا هنوز ادامه دارد. البته در موضوع تثبیت قیمت سیمان نباید از اعمال فشار واسطه ها و کسانی که از رانت های ویژه برخوردارند و اختلاف قیمت هنگفت بین نرخ دولتی و قیمت بازار آزاد سود سرشاری را نصیب آنان می کند غافل بود، سود سیاه و کلان این افراد به قیمت زیان صد‌ها هزار سهامدار جزء شرکت های سیمانی به دست می آید و آن طور که پیش بینی می شود این روند فعلاً ادامه خواهد داشت.

گروه تولید کنندگان روی

گروه تولیدکنندگان روی یکی دیگر از گروه های بسیار حساس بازار است که به واسطه تصمیمات لحظه ای  مسئولان در خطر زیان بسیار شدیدی قرار گرفته است. اعمال تعرفه ۳۰ درصدی بر صادرات شمش روی باعث شده است این گروه در شرایط بسیار شکننده  قرار گیرد. این نکته وقتی اهمیت مضاعف پیدا می کند که دریابیم گروه روی به ویژه شرکت توسعه معادن روی ایران سهامداران بسیار گسترده دارند و معمولاً تمامی فعالان بازار بورس بخشی از سرمایه خود را به سهام یکی از زیرمجموعه های گروه روی اختصاص داده اند.
موضوع قابل ذکر دیگر مساله افزایش نرخ بهره بانکی است. p/e سهم ها با نرخ بهره تطابق ندارد.

 

اشتراک گذاری:
دانلود فایل

پسورد فایل :

محل قرار گیری فرم گزارش مشکل دانلود شما.

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید

دیدگاهتان را بنویسید

دوره رایگان ما رو به هیچ وجه از دست نده

سلام خوش آمدید

در صورت نیاز با هر کدام از پشتیبانان ارتباط برقرار نمایید.

این دوره آموزشی رو به هیچ وجه از دست نده . . .